ต้นฉบับดาราศาสตร์จีน
ดาราศาสตร์จีนโบราณ จัดว่าเป็นการแสดงถึงอารยธรรมของมวลมนุษย์ต่อการ
สำรวจ ท้องฟ้า โดยมีหลักฐานการสนับสนุนจากข้อมูลบันทึกไว้ ราว 4,000 ปี
ก่อนคริสตกาล (บางข้อมูลรายงานไว้ 6,000 ปีก่อนคริสตกาล) ซึ่งปรากฎบน
ภาชนะเครื่องปั้นดินเผา และตามผนังกำแพงโดยบันทึกออกแบบไว้เป็น ลายเส้น
(Drawings and designs)
และยังพบว่า
ได้บันทึกไว้ในคัมภีร์ ใบเสี่ยงทาย (เซียมซี) เชื่อว่าอยู่ในช่วง
ราชวงค์ซาง (Shang Dynasty- 1766-1050 BC) ราว 1,500 ปีก่อนคริสตกาล
อย่างไรก็ตาม มีความแตกต่างและเห็นไม่พ้องกันในหลายประเด็นระหว่างกลุ่ม
นักดาราศาสตร์จีนกันเอง ที่รับจากอิทธิพลจาก ชาวอะมอไรท์หรือบาบิโลเนีย
(Amoritesor Babylonians) นัก
ดาราศาสตร์โบราณในยุคนั้น
แต่ทุกกรณี นักดาราศาสตร์จีนโบราณสมควรจะได้รับการยกย่อง จากเหตุผล
ที่เพียรบันทึกรายละเอียดไว้อย่างต่อเนื่อง แม้ว่ายามมีสงครามในประเทศอาจ
ขาดช่วงบ้าง ก็นับได้ว่าเป็นชนชาติแรกๆ ที่ได้เริ่มสำรวจ ปรากฎการบนท้องฟ้า
กลุ่มดาวของจีนมากถึง 248 กลุ่ม
นักดาราศาสตร์จีนโบราณ บันทึกดาวจากการมองท้องฟ้าไว้ราว 3,000 ดวง มี
ความใกล้เคียง และคล้ายคลึงกับนักดาราศาสตร์โบราณชาวกรีก โดยชาวกรีก
กำหนดให้มี
กลุ่มดาว 88 กลุ่ม (88 constellations) สำหรับชาวจีนกำหนดไว้
248 (บางข้อมูล 283 กลุ่ม) โดยแต่ละกลุ่มใหญ่นั้นแบ่งเป็นส่วนๆ เรียกว่า
Mansions (ห้อง) จากครั้งแรกๆนั้น บันทึกไว้เพียง 44 กลุ่ม ต่อมามีการแก้ไข
เพิ่ทเติมต่อเนื่องกันหลายครั้ง
สิ่งหนึ่งที่น่าสนใจคือ ชื่อกลุ่มดาวของจีน (Chinese constellations) มักมุ่งเน้น
ชื่อไปในเรื่อง ราวสิ่งตรงกันข้ามกับธรรมชาติ ให้เป็นเรื่องอภินิหารและศักดิ์สิทธิ์
สำหรับชื่อกลุ่มดาวที่ถูกตั้ง โดย ชาวกรีกและชาวบาบิโล ภายหลังมุ่งเน้นไปใน
นามของพระเจ้า เทพที่เป็นผู้กล้า วีรบุรุษ เป็นต้น
ความสำคัญครั้งแรกๆ
นักดาราศาสตร์จีนโบราณ สามารถบันทึกปูมทางดาราศาสตร์ คือ สุริยุปราคา
(Solar Eclipse) เป็นครั้งแรกเมื่อ 2,000 ปีก่อนคริสตกาล โดยมีรายละเอียด
บอกถึงกฎเกณฑ์การเคลื่อนที่ ของ
ดวงอาทิตย์ เพื่อนำมาใช้ประกอบเรื่องเงื่อน
เวลาในพิธีกรรม ภายใต้ร่มธงของจักรพรรดิ์ ที่ต้องการปกครองด้วยอำนาจอัน
แข็งแกร่งและน่ายำเกรง
สำหรับเรื่อง จันทรุปราคา (Lunar Eclipse) เป็นเรื่องที่ไม่น่ากลัวสำหรับชาวจีน
ปรากฎเป็นหลักฐานในการสำรวจไว้ราว 1065 ปีก่อนคริสตกาล โดยก่อนหน้านั้น
ให้ความสนใจน้อย
Broom star (ดาวไม้กวาด) หรือ ดาวหางฮัลเลย์ ( Halley’s Comet) เป็นการ
บันทึก ครั้งแรกของไว้เป็นภาพแสดงการเคลื่อนไหว และให้เห็นความแตกต่าง
ของมุมมองระหว่าง
ดาวหางกับโลก
ความสำคัญอีกประการหนึ่งคือ ชาวจีนมีความต้องการใช้ฤดูกาลเป็นเทคนิคช่วย
ให้มีผลผลิตการเกษตรที่ดี หนทางเดียวเท่านั้น คือการพยากรณ์ ดาวที่ปรากฎขึ้น
บนท้องฟ้า ที่อยู่เหนือศรีษะ จึงเป็นต้นแบบของเรื่องฤดูกาล วิษุวัต กับ อายัน
(Equinoxes and solstices ) ดังนั้นการจัดทำปฎิทินในยุคจีนโบราณ มีความ
มุ่งมั่นในการสร้างสรร เพื่อตอบสนองต่อสังคมเกษตรกร จากอำนาจจักรพรรดิ์