Observers logbook : บันทึกการดูดาว ขณะตรวจสอบตำแหน่งดาว พยายามมองด้วยตาเปล่าก่อน แล้วเขียนบันทึกไว้ Observers logbook (สมุดบันทึก การดูดาว) เพื่อเป็นข้อมูล หลังจากเขียนครบ เริ่มใช้กล้องดูดาวที่มองด้วยตาเปล่าไม่เห็น แล้วเขียนลงเพิ่มเติมจนครบ การที่เราบันทึกเป็นวิธี ที่จะทำให้จำและคุ้นเคย และเมื่อนำกลับมาบ้านจะเป็นคู่มือใน การตรวจสอบว่าถูกต้องตรงกับ แผนที่หรือไม่ เพื่อใช้วางแผนดูในครั้งต่อๆไป

คราวนี้ เราลอง Zoom แผนที่เข้าไป เราจะเห็นรายละเอียดของกลุ่มดาว ที่อยู่ในอาณาเขตใกล้เคียง แล้วใช้ดาวเหล่านั้นอ้างอิงตำแหน่ง การมองเปรียบเทียบ จะเริ่มสังเกตเห็นกลุ่มวัตถุอื่นๆได้ไม่ยาก โดยเฉพาะ กระจุกดาวจะเห็นรูปแบบความแตกต่างจากดาว เราสามารถเห็นดาราจักร บางดาราจักรได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับสภาพท้องฟ้าและประสิทธิภาพของกล้อง มีอะไรน่าสนใจบ้าง ลองมาดูตัวอย่างกัน ภาพถ่ายจากกล้อง Telescope Ritchey -Chretien 32" ได้รับการเอื้อเฟื้อจาก Misti Mountain Observatory - Philadelphia, PA

M53 - Globular Star Cluster กระจุกดาวมีดาวรวมกัน ประมาณ 500,000 ดวง ห่างจากโลก 60,000 ปีแสง ครึ่งหนึ่งของระยะทางในทางทางเผือก ทั้งกลุ่มมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 250 ปีแสง ดูได้ด้วยกล้อง Binoculars 10 x 50 ระดับการค้นหายาก (Tougher object)

M3 - Globular Star Cluster กระจุกดาวมีดาวรวมกัน ประมาณ 500,000 ดวง ห่างจากโลก 30,000 ปีแสง อยู่ในทางช้างเผือก ดาวส่วนใหญ่สีแดงซึ่งเย็นตัวลง สีเหลืองอ่อนและสีขาว มีความร้อนสูง มีการกระเพื่อมเห็นเป็นสีน้ำเงินใส ทั้งกลุ่มมีเส้นผ่าศูนย์กลาง 200 ปีแสง ดูได้ด้วยกล้อง Binoculars 10 x 50  ระดับการค้นหาง่าย (Easy object)

M64 - Black Eye Galaxy ดาราจักร มีกลุ่มก๊าซและดาวโคจรโดยรอบ วงด้านใน 6,000 ปีแสง วงด้านนอก 40,000 ปีแสง เป็นการเคลื่อนตัวชนกัน 2 ดาราจักรที่มีขนาดใหญ่ และเล็ก ด้วยความเร็ว 300 กม./วินาที ซึ่งขณะนี้ยังชนกันไม่สมบูรณ์ ห่างจากโลก 17 ล้านปีแสง ดูเห็นได้ด้วยกล้อง Binoculars 10 x 50 ระดับการค้นหายาก (Tougher object)

M101 - Pinwheel Galaxy ดาราจักร มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลาง 170,000 ปีแสง มีแสงสว่างเทียบกับ ดวงอาทิตย์ 30 พันล้านเท่า ห่างจากโลก 27 ล้านปีแสง บริเวณใกล้เคียง ประกอบไปด้วยดาราจักรต่างๆอีก 9 ดาราจักร (M101 Group) ดูเห็นได้ด้วยกล้อง Binoculars 10 x 50 ระดับการค้นหาท้าทาย (Challenge objects)

Guide to the Messier Object : แนะนำการค้นหากลุ่มวัตถุ Messier การค้นหาวัตถุบนท้องฟ้า นอกจากดาว (Stars) ซึ่งมีอยู่ในแผ่นที่นั้น เราควรค้นหา กระจุกดาว ดาราจักร และกลุ่มฝุ่นหมอกไปพร้อมๆกัน จะได้อรรถรถการดูดาว ด้วยความสนุกและท้าทาย โดยเริ่ม ที่ Messier catalogs รวมจำนวน 110 วัตถุ สถาบัน The American Association of Amateur Astronomers กำหนด หลักเกณฑ์ ระดับความยากง่ายในการดู ค้นหาวัตถุ Messier objects catalogs ด้วยกล้องขนาดเล็ก เป็นระบบไว้ดังนี้

ดูด้วย กล้อง Binocular ขนาด 7x35, 7x50, และ 10x50     ได้จำนวน 76 วัตถุ จากทั้งหมด 110 วัตถุ (Messier Objects)

Easy 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8. 10, 11, 12, 13, 15, 16, 17,18, 22,23, 24, 25, 27, 29, 31, 34, 35, 36, 37,38, 39, 41, 42,44, 45, 46, 47, 48, 50, 52, 55,67, 92, 93,103 จำนวน 42 วัตถุ   Tougher 14, 19, 28, 30, 33, 40, 49, 53, 62, 63, 64, 78,79, 80,81, 82, 83, 94 จำนวน 18 วัตถุ   Challenge 1, 9, 26, 32, 51, 54, 56, 65, 66, 68, 71, 75, 97, 101,104, 106 จำนวน 16 วัตถุ

ดูด้วย กล้อง Binocular ขนาด 11x80    ได้จำนวน 102 วัตถุ จากทั้งหมด 110 วัตถุ (Messier Objects)

Easy 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 11, 12, 13. 14, 15, 16, 17, 18,19, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 34, 35,36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 48, 50, 52 ,53, 55, 62, 67, 71, 78, 79, 80, 81, 82, 92, 93, 94, 103 จำนวน 58 วัตถุ   Tougher 1, 9, 33, 49, 51, 54, 56, 60, 61, 63, 64, 65, 66, 68, 75,77, 83, 87, 97, 101, 102, 104, 106 จำนวน 23 วัตถุ   Challenge 20, 58, 59, 69, 70, 72, 84, 85, 86, 88, 89, 90, 95, 96,99, 100, 105, 107, 108, 109, 110 จำนวน 21 วัตถุ

Easy objects:        วัตถุที่ดูง่ายค้นหาง่าย มีขนาดใหญ่ ความสุกใสมาก Tougher objects:   วัตถุที่เล็กค้นหายาก ความสุกใสน้อย ต้องใช้แผนที่ดาว                             หรือวัตถุข้างเคียงอ้างอิง จึงจะพบ Challenge objects: วัตถุขนาดเล็กมีแสงเลือนรางบางครั้งเบอลๆ ท้าทายใน                             การค้นหาและต้องใช้แผนที่ดาว ที่มีความแม่นยำสูง

ข้อแนะนำต่างๆเป็นเพียงสังเขปเพื่อเป็นแนวทางแบบสมัครเล่นใหม่ๆอาจดูว่ายุ่งยาก แต่อยากจะเน้นย้ำว่า ยุคโบราณนั้นยุ่งยากกว่าหลายร้อยเท่า เช่น แผนที่ ดาวต่างๆไม่ละเอียด กล้องประสิทธิภาพต่ำ อุปกรณ์อำนวยความสะดวกน้อย ปัจจุบันยุคของเรายังสะดวกกว่ามาก โปรดใช้เวลาฝึกฝนเพียงไม่กี่ครั้ง ต่อไป จะรู้สึกว่าไม่ยากและจะได้ความรู้ที่น่าสนใจมากขึ้น การดูดาว ค้นหาวัตถุที่แปลกและน่าสนใจ ไม่ได้สิ้นสุดเพียงเท่านี้ ยังมีอีกมาก เรียกว่า ใช้เวลาดูทั้งชีวิตเราไม่หมด เมื่อเราเริ่มต้นดูกล้องขนาดเล็ก ซึ่งใช้งบประมาณไม่มากนักจนมีประสบการณ์แล้ว ต่อไปเราจะเข้าใจเลยได้ว่า ต้องใช้กล้องที่ ใหญ่ขนาดเท่าใด หรืออุปกรณ์แบบใดบ้าง ที่สามารถช่วยเราค้นหาและมองภาพ ได้ชัดเจนมากขึ้น เป็นการลงทุนที่คุ้มค่าและไม่ผิดหวัง สำหรับผู้ที่สนใจ