Geminid Meteor Shower (ฝนดาวตกเจมินิดส์)

ในปี 2553 ปรากฎขึ้น วันที่ 13-14 ธันวาคม เป็นอัตราสูงสุด เป็นกลุ่มฝนดาวตก
ที่น่าติดตาม เพราะสามารถสังเกตุได้ ทุกๆที่จากพื้นโลก โดยคาดว่ามีอัตรา 120 ดวง/ชม.ทำให้เกิดการแตก ลุกไหม้ระเบิด เป็นแสงวาบเรียกว่า ลูกไฟ (Fireball)
ในอัตรา 5-10 ดวง /ชม.

ปกติส่วนใหญ่ฝนดาวตก (Meteor showers) คือเศษซากธารฝุ่น (Streams of
debris) หลงเหลือจากดาวหาง (Comets) สำหรับ ฝนดาวตกเจมินิดส์ มิใช่เกิด
จากดาวหางแต่เกิดจาก วัตถุที่ชื่อว่า 3200 Phaethon ลักษณะเหมือนหินแปลก
ประหลาด (Weird rocky) เพราะได้สลัดเศษซากฝุ่นกระจายตัวออกมาผ่านโลก
ในอวกาศเช่นนี้ในทุกๆปี ในตำแหน่งของกลุ่มดาวคนคู่ (Constellation Gemini)

3200 Phaethon สำรวจพบโดยดาวเทียม NASA's IRAS ในปี ค.ศ.1983 ได้จัด
อยู่ในประเภท ดาวเคราะห์น้อย (Asteroid) เหตุผลที่จัดอยู่ในประเภทดาวเคราะห์
น้อยเพราะไม่มีหาง (Tail) เช่นดาวหาง นอกจากนั้นยังมีวงโคจรตัดผ่าน แถบดาว
เคราะห์น้อย (Main asteroid belt) โดยมีสีสรรวัตถุ เหมือนกับดาวเคราะห์น้อย
อื่นๆทั่วไป โดยยังมีความคล้ายคลึงกับ ดาวเคราะห์น้อย Pallas เป็นอย่างมาก

ดาวเคราะห์น้อย Pallas มีสันฐานเป็นก้อนขนาด 544 กม. ส่วนดาวเคราะห์น้อย
3200 Phaethon เป็นแผ่นมีขนาด 5 กม. จากความคล้ายคลึงของวัตถุทั้งสอง
ทำให้มีข้อสงสัยว่า 3200 Phaethon เป็นส่วนหนึ่งของ ดาวเคราะห์น้อย Pallas
ที่หลุดแตกออกมา จึงทำให้เป็นก้อนหินมีเศษซากธารฝุ่นไหลยาวแต่ ทั้งหมดยัง
ไม่สามารถพิสูจน์ได้แน่ชัด

จากการสำรวจติดตามอย่างใกล้ชิด พบว่าทางโคจรของ Geminid meteoroids นี้
ขณะที่โคจรเข้าใกล้ดวงอาทิตย์ (Sun) ชิ้นส่วนซากเศษกระเด็นออกมาจาก 3200
Phaethon อย่างชัดเจน ซึ่งไม่ใช่มีเหตุเพียงแตกหลุดออกมาจากดาวเคราะห์น้อย
Pallas ในบริเวณแถบดาวเคราะห์น้อย (Main asteroid belt) แล้วมีเศษซากฝุ่น
ไหลออกมาเป็นสายธาร

สิ่งที่น่าสนใจคือ 3200 Phaethon มีวงโคจรเป็นลักษณะลูกเบี้ยว (Eccentric orbit)
เข้าสู่ด้าน ในวงโคจรของดาวพุธ (Mercury) ทุก 1.4 ปี จึงทำให้ได้รับความร้อนสูง จนเป็น Boil jets (เดือดจน เป็นไอพุ่งออกมา) ทำให้เศษซากฝุ่น ไหลออกมาเป็น
สายธาร ฝนดาวตกเจมินิดส์ (Geminid stream) เป็นข้อพิสูจน์ที่แจ่มชัดในขณะนี้

ดาวเคราะห์น้อย Pallas ถูกชนทำให้บางส่วนหลุดออก เป็นชิ้นส่วนของ 3200 Phaethon ต่อมา

รายละเอียด Geminid Meteor Shower (ฝนดาวตกเจมินิดส์)
ในวันที่ 13- 14 ธันวาคม 2553
---------------------------------------------------------------------
-ทิศตะวันออกเฉียงเหนือ (NE)
-ตั้งแต่เวลา 20.00 เป็นต้นไป โดยมีตำแหน่งจากเส้นขอบฟ้า (Horizon) ดังนี้

-เวลา 21.06 น. ตำแหน่ง 15 องศา
-เวลา 22.20 น. ตำแหน่ง 30 องศา
-เวลา 11.35 น. ตำแหน่ง 45 องศา
-เวลา 00.50 น. ตำแหน่ง 60 องศา
จะปรากฎจนเลื่อนตำแหน่ง เรื่อยไปจนถึงเช้ามืด โดยสังเกตุจะมีตำแหน่ง
ใกล้กับ ดาว Castor ของกลุ่มดาวคนคู่

ข้อแนะนำการเตรียมตัว ดูฝนดาวตก
-----------------------------------------
สำหรับการดูฝนดาวตก ไม่จำเป็นต้องใช้กล้องดูดาว สามารถมองด้วยตาเปล่า
ชัดเจน โดยมีข้อแนะนำ ดังนี้

1.ควรศึกษาวัน-เวลา และทิศ ที่จะปรากฎของฝนดาวตก ไว้ล่วงหน้า
2.ควรตรวจสอบสภาพอากาศ ในวันที่จะปรากฎของฝนดาวตก ไว้ล่วงหน้า
3.เลือกสถานที่ ที่จะสังเกตการณ์ฝนดาวตก เช่น บริเวณชนบท ชานเมือง
หรือในทุ่งโล่ง ที่ไม่มีต้นไม้ อาคารบังแนวทิศของฝนดาวตก
4.ควรเป็นบริเวณห่างจากแสงไฟถนน ไฟอาคาร บ้านเรือน กลุ่มควันทุกชนิด
5.บริเวณที่จะสังเกตการณ์ฝนดาวตกนอกเมือง ควรพิจารณาความปลอดภัยไว้
ด้วย เช่น จากสัตว์ป่า ฯลฯ
6.กรณีดูบนอาคารสูง บนหลังคาในเมือง ให้ระมัดระวังอันตราย จากการพลัดตก
7.ควรสวมเสื้อผ้ามิดชิด สวมหมวก เพื่อป้องกันสภาพอากาศ และแมลงต่างๆ

อย่างไรก็ตาม หากสภาพอากาศปิด เช่น มีเมฆฝน ฝนตก หรือในเขตเมืองมี
แสงไฟสว่างมาก จะไม่สามารถมองเห็นฝนดาวตกได้

ตำแหน่ง Perseid meteor shower วันที่ 13 -14 ธันวาคม พ.ศ.2553 เวลา 22.30 น.