Green roofs ใช้กับ บ้าน อาคาร ที่อยู่อาศัย

ในเชิงใช้กับการอยู่อาศัย (Types of Living Roofs)

เพื่อขยายความสำหรับ Green roofs ที่ออกแบบใช้กับหลังคาบ้าน อาคารที่อยู่
อาศัยยุคใหม่ ทั่วไปสามารถออกแบบโดยอิสระให้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม
นั้นๆ หรือเน้นวัตถุประสงค์หลักอื่นๆ ผสมผสานต่อการใช้งาน

องค์ประกอบสำคัญ 2 ส่วน คือ น้ำหนักของ Green roofs ซึ่งต้องมี ดิน หินและ
น้ำ ส่วนการเลือกพืช ที่จะปลูกก็เป็นตัวแปรสำคัญอีกประการ

ทั้งสองส่วนที่กล่าวถึงเปรียบเสมือนต้นทุนและค่าใช้จ่าย หากองค์ประกอบรวมมี
น้ำหนักมาก ก็จะกระทบถึงโครงสร้างอาจไม่สามารถใช้กับอาคารเก่าได้ อาคาร
ใหม่ต้องออกแบบเผื่อการรับน้ำหนัก ทำให้มีต้นทุนอาคารสูงขึ้น การเลือกใช้พืช
ที่ไม่เหมาะสมต่อสภาพอากาศและสิ่งแวดล้อม ก็จะทำให้เสียค่าใช้จ่ายแรงงาน
การบำรุงรักษา ในระยะยาวได้

เพราะฉะนั้นจึงต้องหาวิธีการ ที่เหมาะสมต่อการใช้งาน จึงเกิดแนวคิดเชิงพาณิชย์
จัดทำ Green roofs เพื่อให้สามารถนำไปใช้กับบ้านเรือน อาคารทั่วไปได้ Green
roofs กลุ่มนี้จัดอยู่ในประเภท Living Roofs (หลังคาสำหรับอยู่อาศัย)

คำจำกัดความ Green roofs (หรือ Ecoroof = หลังคานิเวศ)

คือการออกแบบหลังคาที่ปกคลุมด้วยพืชพันธ์ ด้วยการทำให้บางและน้ำหนักเบา
มีความหนาของชั้นดินราว 10-30 ซม.สำหรับการเจริญเติบโต ของกลุ่มพืชประเภท
คลุมดิน จนต้นไม้ประเภทมีลำต้นได้

ทั้งนี้พืชพันธ์นั้นต้องอยู่เหนือส่วนบน ของโครงสร้างหลังคา (Roof structures)
มีเงื่อนไข ต้องมีความปลอดภัยต่อระบบระบายน้ำ น้ำหนักเบา พืชเติบโตได้ระดับ
ปานกลาง ช่วยลดอุณหภูมิอาคาร กรองฝุ่นมลพิษได้ ช่วยแบ่งเบากระแสการไหล
ของน้ำทิ้ง (จากฝนตกหนัก) ช่วยลดปฎิกิริยา Heat island effect (ปรากฏการณ์
เกาะความร้อนเมือง) เป็นหลักเกณฑ์เบื้องต้น

Types of Living Roofs แบ่งออกเป็น 3 ประเภทคือ

1.Intensive
ความลึกของชั้นดินราว 30 ซม.ต้องสามารถปลูกพืชหลากหลายชนิด ทั้งประเภท
ลำต้น ประเภทไม้พุ่ม โครงสร้างอาคารต้องแข็งแรงรองรับน้ำหนักที่มากๆได้ เป็น
ประเภทที่ต้องดูแลและจัดให้ระบบน้ำเพื่อความเจริญเติบโตของพืชหรือบำรุงรักษา
อื่นๆเช่น ให้ปุ๋ย ตามชนิดของพืชนั้นๆที่ปลูก

อาจเป็นกลุ่มพืชที่ปลูกเพื่อความสวยงามไปด้วยในตัว หรือมุ่งประโยชน์ใช้สอย
เป็นพื้นที่นันทนาการของอาคาร รูปแบบนี้จะมีน้ำหนักมาก

2. Extensive
ความลึกของชั้นดินราว 10 ซม.เหมาะสำหรับปลูกพืชประเภทคลุมดิน ที่ทนต่อ
สภาพแวดล้อมนั้น เช่น หญ้า สามารถปล่อยให้เจริญเติบโตเอง ต้องการดูแลง่าย อาจดูแลเพียงปีละ 1- 2 ครั้ง ในเรื่องถอนวัชพืชที่ไม่ต้องการทิ้ง โรยปุ๋ยเป็นครั้ง
คราวเพื่อให้ขยายพันธ์ ให้ประโยชน์ทางด้านสิ่งแวดล้อมเรื่องการจัดการกับน้ำฝน
หรือคุณค่าในด้านนิเวศวิทยาของหลังคานั้น รูปแบบนี้มีน้ำหนักน้อย

3.Brown roofs หรือ eco-roofs
การออกแบบจำลอง ให้สอดคล้องกับสภาพแวดล้อมธรรมชาติ โดยมีทั้งส่วนหนา
และบางของชั้นดิน (10-30 ซม.) เป็นการเลียนแบบ เชิงนิเวศวิทยาเฉพาะถิ่น
(Local biodiversity)

สำหรับ Semi-extensive จัดอยู่ในประเภทกึ่งดูแล อย่างไรก็ตาม Green roofs
มีเทคนิคในการออกแบบเฉพาะในหลายกรณี เช่น บางชนิดเหมาะสำหรับหลังคา
ที่แบนราบ บางชนิดออกแบบเน้นใช้กับหลังคาทีมุมชัน รวมถึงระบบไหลถ่ายของ
อัตราน้ำจากฝนตก เพื่อไม่ให้ Green roofs เกิดปัญหาอิ่มน้ำเพิ่มน้ำหนักในระบบ
กระทบต่อโครงสร้างอาคาร

ข้อแตกต่าง แต่ละประเภทของ Green roofs

ประเภท Intensive ปลูกพืชทั้งขนาดเล็กและขนาดกลางได้ จึงจัดตกแต่งเป็นสวน
ได้สวยงามหลากหลายกว่า แต่มีปัญหาน้ำหนักมาก ต้องออกแบบโครงสร้างพิเศษ
ต้องมีค่าใช้จ่ายดูแลความสวยงามตามมา เหมือนสวนประดับทั่วไป เมื่อสร้างเสร็จ
แล้วไม่มีโอกาศรื้นถอน เคลื่อนย้าย

ประเภท Extensive ปลูกพืชได้เฉพาะขนาดเล็กหรือพืชคลุมดิน มีน้ำหนักเบาโดย
สามารถใช้กับหลังคา บ้าน อาคารทั่วไปที่มีอยู่เดิมได้ ไม่จำเป็นต้องดูแลพิเศษ
ด้วยลักษณะพืชที่ขึ้นปกคลุมเหมือนสนาม (หญ้า) ทั่วไป จึงประหยัดค่าใช้จ่าย
ให้ประโยชน์ด้านสภาพแวดล้อมต่อผู้อาศัยในอาคารโดยตรง เช่น ลดอุณภูมิตัว
อาคาร กรองมลพิษ ลดคาร์บอน ลดแสงสะท้อน เป็นต้น สามารถรื้นถอนหรือ
เคลื่อนย้ายได้ภายหลัง

การใช้ประโยชน์เพิ่มเติมจาก Green roofs ในบางสถานที่ เช่น โรงแรมในต่าง
ประเทศ ปลูกพืชพันธ์สมุนไพรแทนพืชคลุมดินทั่วไป เป็นผลผลิต จำหน่ายให้กับ
ลูกค้ามีรายได้เพิ่มขึ้น โรงเรียนหลายแห่งในอเมริกา จัดทำเพื่อให้นักเรียนศึกษา
เป็นสวนเกษตรไปในตัว จึงเป็นการเพิ่มคุณค่าของ Green roofs