ภาพรวม เรื่องน่าเรียนรู้ของ ดาวพฤหัส

โครงสร้างภายในดาวพฤหัส

โครงสร้าง ชั้นด้านบน (Upper ) ของดาวพฤหัส

ตำแหน่งการเรียกพื้นที่ ดาวพฤหัส

สำรวจพบครั้งแรกโดย
Discovered By

สมัยโบราณ

ค่าเฉลี่ยระยะห่างจาก
ดวงอาทิตย์ /กม.
Average Distance from the Sun

778,412,020
หรือ 5.20336 AU.

ระยะทางใกล้ดวงอาทิตย์ที่สุด /กม.
Perihelion (closest)

740,742,600
เทียบกับโลก = 5.036 x Earth

ระยะทางห่างดวงอาทิตย์ที่สุด /กม.
Aphelion (farthest)

816,081,400
เทียบกับโลก = 5.366 x Earth

รัศมีเส้นศูนย์สูตร /กม.
Equatorial Radius

71,492
เทียบกับโลก = 11.209 x Earth

เส้นรอบวง /กม.
Equatorial Circumference

449,197

ปริมาตร /ลบ.กม.
Volume

1,425,500,000,000,000
เทียบกับโลก = 1316 x Earth

มวล /กก.
Mass

1.8987 x 10²⁷
1,898,700,000,000,000,000,000,000,000
เทียบกับโลก = 0.815 x Earth

พิกัดความหนาแน่น กรัม/ลบ.ซม.
Density

1.33

พื้นที่ของผิว /ตร.กม.
Surface Area

62,179,600,000
เทียบกับโลก = 121.9 x Earth

ค่าแรงโน้มถ่วงบนพื้นผิว
โดยเปรียบเทียบน้ำหนัก
100 ปอนด์บนโลก
Equatorial Surface Gravity

บนดาวพุธเท่ากับ 214 ปอนด์

ความเร็วหลุดพ้นแรงดึงดูด กม./ชม.
Escape Velocity

214,300

หมุนรอบตัวเอง (เทียบ 1 วันของโลก)
Sidereal Rotation Period

0.41354 วัน
หรือ 9.925 ชั่วโมง

โคจรรอบดวงอาทิตย์
(เทียบ 1 ปีของโลก)
Sidereal Orbit Period

11.8565 ปี
หรือ 4330.6 วัน

ค่าเฉลี่ยความเร็ววงโคจร กม./ชม.
Mean Orbit Velocity

47,051
เทียบกับโลก = 0.439x Earth

ค่าเบี่ยงเบนวงโคจร
Orbital Eccentricity

0.04839

มุมลาดเอียงวงโคจร
กับเส้นสุริยะวิถี /องศา
Orbital Inclination to Ecliptic

1.305

มุมลาดเอียงวงโคจร
กับระนาบเส้นศูนย์สูตร /องศา
Equatorial Inclination to Orbit

3.12

เส้นรอบวงของวงโคจร /กม.
Orbital Circumference

4,774,000,000
เทียบกับโลก = 5.165 x Earth

ค่าอุณหภูมิพื้นผิว ต่ำสุด-สูงสุด
/องศา C
Minimum/Maximum Surface Temperature

-148 °C

ค่าความสามารถสะท้อนแสงกลับ
Visual geometric albedo

0.44

บริเวณภูมิประเทศน่าสนใจ
(เท่าที่ค้นพบ)
Largest known surface feature

ส่วนประกอบของชั้นบรรยากาศ
Atmospheric components

Hydrogen 90% Helium 10 %
methane 0.07%

วัตถุดิบบนพื้นผิว
Surface materials

ดวงจันทร์ หรือดาวบริวาร /ดวง
Moon

63

1. Io
2. Europa
3. Ganymede
4. Callisto
5. Amalthea
6. Himalia
7. Elara
8. Pasiphae
9. Sinope
10. Lysithea
11. Carme
12. Ananke
13. Leda
14. Thebe
15. Adrastea
16. Metis

17. Callirrhoe
18. Themisto
19. Megaclite
20. Taygete
21. Chaldene
22. Harpalyke
23. Kalyke
24. Iocaste
25. Erinome
26. Isonoe
27. Praxidike
28. Autonoe
29. Thyone
30. Hermippe
31. Aitne
32. Eurydome

33. Euanthe
34. Euporie
35. Orthosie
36. Sponde
37. Kale
38. Pasithee
39. Hegemone
40. Mneme
41. Aoede
42. Thelxinoe
43. Arche
44. Kallichore
45. Helike
46. Carpo
47. Eukelade
48. Cyllene

49. Kore
50. S/2003 J2
51. S/2003 J3
52. S/2003 J4
53. S/2000 J11
54. S/2000 J5
55. S/2003 J9
56. S/2003 J10
57. S/2003 J12
58. S/2003 J15
59. S/2003 J16
60. S/2003 J17
61. S/2003 J18
62. S/2003 J19
63. S/2003 J23

Cloud patters

แสดงเส้นบรรยากาศสนามแม่เหล็ก ของดาวพฤหัส (Magnetic field lines)

Storm clouds (พายุเมฆ) มีความคล้ายคลึงกับพายุบนชั้นเมฆของโลก
บริเวณสีน้ำเงินแสดงเมฆชั้นต่ำ บริเวณขอบสีขาว สีชมพู เป็นเมฆชั้นสูง
ในกรอบสีขาว เป็นบริเวณเกิดพายุเมฆมีความเร็ว 300 ไมล์/ชม.

Jovian cloud model

Jovian cloud model รูปแบบเมฆของดาวพฤหัส

ระหว่างชั้นของดาวพฤหัสมีความหนามากนับ 10 ไมล์ของชั้น Upper cloud layer
(ชั้นสูง) และมีลักษณะ เหมือนหมอกทึบ ส่วนชั้น Heights in the lower cloud
layers (ชั้นผิวเหนือชั้นต่ำ) มีสีฟ้าใส กระจัดกระจายบางๆ โดยมีสีแดงเข้มอยู่ใน
ชั้นถัดลงมา และมีสีขาวผสมทั้งหนาและบาง ผุดขึ้นมาเป็นริ้วยาวตามแนวสลับ
สีน้ำเงินเข้ม ส่วนที่มีความสว่างจะเป็นพื้นที่ที่แห้ง

เมฆหมอกสีต่างๆเกิดขึ้นได้อย่างไร

แถบสีแต่ละช่วง Spectrum ของสีแดง สีเหลือง สีน้ำตาล สีน้ำเงินผสมกลมกลืน
กับสีขาว ด้วยเหตุก๊าซ Hydrogen และก๊าซ Helium เป็นตัวการส่วนผสมสำคัญ
ของบรรยากาศ ทำให้เกิดสีหลากหลาย

ด้วยคุณสมบัติเฉพาะจากธาตุสารประกอบเล็กๆทั้งหมด เช่น Sulfur และวัตถุดิบ
Organic (อินทรีย์เคมี) จะเห็นต่างกันจากแต่ละกรณีของ ระยะความสูงที่หนาแน่น
และอุณหภูมิ สีน้ำเงินแสดงถึงความลึก (Deepest levels) เป็นหลุมจากด้านบน
ลงไปและสีน้ำตาลแสดงถึงส่วนที่เหนือชั้นถัดขึ้นมา (Higher levels) มีเมฆสีขาว
ผสมผสานอยู่ด้านบนขึ้นมาอีก

สำหรับชั้น Higher levels รวมถึง Great Red Spot ด้วยขนาด Great Red Spot
ยาว 40,000 กิโลเมตร กว้าง 14,000 กิโลเมตร ความหนาเมฆหมอก 24 กิโลเมตร
เป็นลักษณะวังวน เหมือนสะดือทะเลขนาดใหญ่โตมหาศาล เรียกว่า Maelstrom
(ห้วงมหาภัย)

การไหลรวมกันในพื้นที่ใหญ่ ก่อให้เกิด วัฐจักรสภาพอากาศ ทุกๆ 6 ปี ด้วยการ
เปลี่ยนแปลงขนาด สีที่ต่างออกไป ยังมีการถกเถียงกันในกรณีนี้ว่า Great Red
Spot อาจเปลี่ยนแปลงด้วยเงื่อนไขทางเคมีจาก Phosporous (ส่วนประกอบของ
ฟอสฟอรัส) มีในบริเวณชั้น Upper clouds เกิดปฏิกิริยา Oxide

จากการนำพาความร้อน ภายในของดาวพฤหัสเอง แสง Ultraviolet ดวงอาทิตย์
ก็เป็นต้นเหตุทางเคมี แสดงการตอบสนองในเกิดการแตกตัว ของ Phosporous
ให้เกิดสีแดงในสภาพแวดล้อมบริเวณชั้น Upper clouds โดย มีส่วนน้อยของ
Organic (อินทรีย์เคมี) จึงไม่เห็นเป็นสีอื่น

Cloud bands

Ring disk

ลักษณะดวงจันทร์ขนาดเล็ก ของดาวพฤหัส

ดวงจันทร์ขนาดเล็ก บางดวงซ่อนตัวในวงแหวน

วงแหวนดาวพฤหัส

เดิมที่เดียว เรารู้ว่าดาวเสาร์มีวงแหวน การสำรวจใหม่หลายปี พบดาวพฤหัสแสดง
วงแหวนแบบแผ่นจาน (Ring disk) ลักษณะเลือนๆ เรียกว่า Three main parts
แบ่งออกเป็น 3 ส่วน คือ

1) Bright ring ความกว้าง 6,000 กิโลเมตร ห่างจากดาวพฤหัส 58,000 กิโลเมตร
2) Diffuse ring เป็นส่วนต่อด้านล่างของ Bright ring โดย Bright ring และ
    Diffuse ring ทับซ้อนกันเหมือนขนมชั้น ทั้งสองมีความหนา 30 กิโลเมตร
3) Halo เป็นลักษณะกลศาสตร์ี่เกิดระหว่าง 2 วงแหวนดังกล่าว มีความหนาราว
    20,000 กิโลเมตร

ทั้งหมดของวงแหวน หมุนโคจรรอบดาวพฤหัส ใช้เวลาเพียง 5-7 ชั่วโมงเพราะว่า
วงแหวนเป็นลักษณะเม็ดฝุ่นขนาดเล็ก เหมือนอนุภาคฝุ่นควันดำ มีส่วนประกอบ
Silicate ขนาดเล็กมาก จึงเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว และยังผลักดันกันออกนอกวง
โคจรสู่อวกาศด้วย

อนาคตของดาวพฤหัส

องค์ประกอบทั่วไป มีก๊าซ Hydrogen และก๊าซ Helium เป็นส่วนใหญ่ นอกนั้นเป็น
ก๊าซ Methane ก๊าซ Ethane และ ก๊าซ Ammonia ผสมอยู่ด้วยเป็นส่วนน้อยโดย
ทั้งหมดรวมกัน เป็นพลังงานตอบสนอง จากระบบของดวงอาทิตย์ ซึ่งแสดงออกมา
เป็นความร้อน ตั้งแต่ครั้งก่อกำเนิดและการพัฒนาการมาเป็นระยะๆ

มีความเป็นไปได้ว่าอีกราว 10 ล้านปีข้างหน้า Gaseous (อากาศธาตุ หรือก๊าซที่
เป็นเชื้อเพลิง) ของดาวพฤหัสจากลดลง 10 เท่าจากจุดศูนย์กลาง (ขนาดปัจจุบัน)
โดยมวลจะยุบตัวลง ด้วยแรงแรงดึงดูดของตนเอง ขณะที่ยุบตัวลงตามลำดับเกิด
Frictional heat (การขัดสีกันด้วยความร้อน) เกิดอุณหภูมิสูงถึง 50,000 องศา K
การเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นอย่างช้าๆ จากกลุ่มก๊าซหมอกของดาวพฤหัสที่จะนำความ
ร้อนออกสู่อวกาศ