การเกิดของหินตะกอน มีเงื่อนไขมากมายและถูกผสมด้วยอนุภาพที่เป็น เศษชิ้นต่างๆ ทางกายภาพ หินสามารถเกิดได้หลายครั้ง ตัวอย่าง เช่น ความเชี่ยวของกระแสน้ำ หรือน้ำตก กระแทกให้หินแตกออกเป็นชิ้นเล็กชิ้นน้อย แล้วไหลล่องลอยไป เมื่อกระแสน้ำหยุดไหล หินก็หยุดเคลื่อนที่ เกิดสะสม ก่อตัวใหม่ ลมที่มี ความแรง สามารถพัดกรรโชกหินแตกออกเป็นฝุ่นผง แผ่นชิ้นเล็กๆ ธารน้ำแข็ง ก็มีพลังงานที่จะป่นหินให้เป็นเศษชิ้นย่อยลงไปได้ ความเย็นและความร้อนเป็นวัฎจักรเสริมให้หินต่างๆแตกออก โดยใช้ระยะเวลา ความหลายหลากของการเกิด ทำให้หินตะกอน มีประเภทตามแหล่ง ของสภาพแวดล้อมที่ต่างกันออกไป

หินตะกอน เกิดจากเมล็ดทราย ชิ้นเล็กๆที่ถูกลม แม่น้ำ มหาสมุทรหรือฝน    หอบพัดไปทุกหนแห่งบนโลกแล้วทับถมรวมกัน ลักษณะการเกิด มีองค์ประกอบจากสภาพอากาศ    เป็นตัวช่วย ยึดเกาะเมล็ดเล็กๆเหล่านั้นไว้ด้วยกันเป็นก้อน แล้วเริ่มการก่อตัวเป็น ชั้นๆ (Layers)

ลักษณะหินตะกอนแบ่งออกเป็น 3 กลุ่มใหญ่ Clastic หรือ Detrital เกิดจากชิ้นส่วนเล็กๆของหินต่างๆ ที่เป็นจำนวนมากแล้วสะสมยึดเกาะก่อตัวขึ้น เป็นก้อนหิน Chemical เกิดจากการแห้งขอดหรือการระเหยของน้ำ โดยมีส่วนประกอบทางเคมีของแร่ เป็นส่วนผสมอยู่ เช่น เกลือ ยิปซัม เพราะมักเกิดจากที่ๆเคยมีน้ำท่วมหลายครั้ง หรือบริเวณที่ลุ่ม โดยจะใช้เวลายาวนานมาก Organic เกิดจากการสะสมของกลุ่มอินทรีย์สาร (Organic) ทุกชนิด เช่น ซากกระดูกสัตว์ต่างๆเปลือกหอย หรือเศษเล็กๆของแคลเซียม ที่ลอยอยู่บนพื้น มหามหาสมุทรก็เพียงพอที่จะเกิด หินตะกอนได้

Deterital หรือ Clastic เกิดจากชิ้นส่วนเล็กๆของหินต่างๆ

Deterital หรือ Clastic เกิดจากชิ้นส่วนเล็กๆของหินต่างๆ

Chemical มีส่วนประกอบทางเคมีของแร่

Chemical มีส่วนประกอบทางเคมีของแร่

Orgnic จากการสะสมของกลุ่มอินทรีย์สาร เช่น เปลือกหอย

Orgnic จากการสะสมของกลุ่มอินทรีย์สาร เช่น เศษเล็กๆของแคลเซียม

จากการเปลี่ยนแปลงทางธรณีวิทยา เป็นปัจจัยหลักส่งผลต่อ ขนาดเมล็ดหิน สี รูปร่าง และองค์ประกอบอื่นๆด้านเคมี ทั้งนี้ยังมีเรื่องของสภาพภูมิอากาศ ลมฝน แรงดึงดูดน้ำขึ้น-น้ำลง ตัวแปรที่สำคัญอีก สามารถแบ่งแหล่งที่เกิดของหินตะกอน จากลักษณะการก่อตัว ตามสภาพแวดล้อมได้ดังนี้ การเกิดบริเวณทวีป (Continental) ด้วยสภาพแวดล้อมดังนี้ Alluvial Fan เกิดจากเม็ดทรายถูกพัดมาด้วยความเร็วของน้ำ รวมตัวกันเกิดเป็นก้อนกรวด หยาบๆทั้งเล็กและใหญ่ Rivers เกิดจากเม็ดทรายถูกพัดพามาด้วยความเร็ว เมื่อปะทะช่องแคบของลำน้ำหรือถูก สิ่งที่กีดขวางจะช้าลง ตกตะกอนลงตามก้นของลุ่มน้ำแล้วจับตัวเป็นก้อน Deserts เกิดจากเม็ดทรายถูกหอบพัดโดยลม ตกลงเป็นชั้นๆแล้วรวมกันเป็นเนินเขา ก้อนหินขนาดเล็กและขนาดใหญ่ Glaciers เกิดจากเม็ดทรายรวมตัวกันอย่างไม่มั่นคงเป็นธารน้ำแข็ง และถูกพัดพาลงสู่ ก้นทะเลสาบตกตะกอนลงจับตัวกันเป็นก้อน Lakes เกิดจากเม็ดทรายรวมตัวกันในแหล่งน้ำลึก เช่น ทะเลสาบ แล้วตกตะกอน ร่วมกับสารเคมีก้นทะเลสาบต่อมาแห้งแล้ง จนเกิดการระเหิดของบริเวณนั้น เป็นผลึกจับตัวก้อนเป็นชั้นแผ่นก้อน ซึ่งเป็นสภาพแวดล้อมที่เกิดขึ้นเฉพาะที่

Alluvial Fan เกิดจากเม็ดทรายถูกพัดมาด้วยความเร็วของน้ำแล้วรวมตัวกัน เช่น บริเวณน้ำตก

Rivers เป็นการตกตะกอนลงตามก้นของลุ่มน้ำในแม่น้ำต่างๆ

Deserts ถูกหอบพัดโดยลม ตกลงเป็นชั้นๆแล้วรวมกันเป็นเนินเขา

Glaciers รวมตัวกันอย่างไม่มั่นคงเป็นธารน้ำแข็งแล้วไหลลงสู่ก้นทะเลสาบ

Lakes เป็นการตกตะกอน ร่วมกับสารเคมีก้นทะเลสาบต่อมีการระเหิดจับตัวเป็นก้อน

การเกิดบริเวณแนวชายฝั่ง (Coastal) ด้วยสภาพแวดล้อมดังนี้ Deltas เกิดจากเม็ดทรายและเศษซากอินทรีย์สาร บริเวณช่องแคบปากแม่น้ำ เป็นสันดอนปลักตม แล้วตกตะกอนรวมกันเป็นก้อน Beaches เกิดจากคลื่นนำพาเม็ดทรายจากที่อื่นๆมารวมกันเป็นเนิน เมื่อเวลานานมากขึ้น เกิดการจับตัวรวมกันเป็นก้อน Tidal Flats เกิดจากปรากฏการณ์ น้ำขึ้นน้ำลง ที่เป็นเอ่อท่วมจนแห้ง ซ้ำแล้วซ้ำอีกหลายครั้ง เมล็ดทรายเกิดจับตัวกันเป็นก้อนหรือแผ่นหนาขึ้น

Deltas เกิดบริเวณช่องแคบปากแม่น้ำ เป็นสันดอนปลักตม

Beaches การเกิดจากคลื่นนำพาเม็ดทรายจากที่อื่นๆมารวมกัน เช่น ตามแนวชายฝั่ง เกาะแก่งต่างๆ

Tidal Flats เกิดจากปรากฏการณ์ น้ำขึ้นน้ำลง เช่น จากอิทธิพลของดวงจันทร์