ระยะที่ 1 (อายุ 4,900 – 4,950 ปี)

ยังไม่มีหินที่เป็นลักษณะสัญลักษณ ์หรือเครื่องหมาย แต่มีท้องร่องขนาดกว้าง
20 ฟุต เป็นวงกลมล้อมรอบ เส้นผ่าศูนย์กลาง 320 ฟุตชั้นด้านในมีหลุมเหมือน
สนามเพลาะขนาด กว้าง 4.5 ฟุต ลึก 7 ฟุต เรียงกันเป็นวงกลม 56 หลุม เรียกว่า
Aubrey Holes พบกระดูกสัตว์ ส่วนใหญ่เป็นวัวบริเวณก้นหลุม (อายุกระดูกสัตว์
แสดงความเก่ากว่าหลุม 200 ปี) ประเมินได้ว่า ก่อนหน้านี้เป็นสถานประกอบพิธี
กรรมทางศาสนา

ระยะที่ 2 (เริ่มต้นประมาณ 4,900 ปี)

มีการปรับระดับมูลดิน โครงสร้างไม้ปักแสดง เป็นสัญลักษณ์กลุ่มโดยมีเสาไม้ บริเวณทางเข้า ทิศเหนือและทิศใต้ มีช่องทางเดินตามแนวแสงของ ดวงอาทิตย์
(ช่วงกลางฤดูร้อน) บริเวณหลุมพบ โครงกระดูกมนุษย์ไม่น้อยกว่า 200 คน ซึ่ง
หลงเหลือจากการฌาปนกิจ และเป็นจำนวนมากบริเวณปากหลุม

ระยะที่ 3 (อายุ 3,600 – 4,550 ปี)

เป็นการก่อสร้างโดยตรง นำเสาหิน Bluestone ประมาณ 80 ต้นจัดทำเป็นวงกลม
2 วงซ้อนกัน หินส่วนใหญ่นำมาจาก Carn Meini Quary (Southwestern Wales)
มีระยะทางประมาณ 100 กม.

ปัจจุบันเรายังไม่ชัดเจน วิธีการนำหินขนาดใหญ่ที่มีน้ำหนักมาก จากใจกลางภูเขา
นั้นเคลื่อนย้ายด้วยวิธีใด ในยุคนั้น นักโบราณคดีเชื่อว่าการจัดวางตำแหน่งเสาหิน
Bluestone แสดงถึงแนวเส้นตรงของดวงอาทิตย์ได้เหมาะเจาะ

การนำหินมาจัดช่องไฟเป็นรูปวงกลม ล้อมรอบ (วงนอก) หินรูปเกือกม้า (วงใน)
และยังนำก้อนหินมีน้ำหนักประมาณ 45 ตัน สูง 22 ฟุต วางด้านบนทั้งหมดเกิดขึ้น
ในระยะที่ 3 เป็นช่วงๆ โดยไม่ได้สร้างพร้อมกันในครั้งเดียว

มนุษย์ยุคหินสร้างอย่างไร

เป็นไปได้หรือ ? ที่มนุษย์ยุค Neolithic ใช้เครื่องมือที่ธรรมดาเคลื่อนย้ายหินมา
จากที่อื่นเพราะบริเวณ Stonehenge นั้นมีแต่ทุ่งหญ้าเขียวขจีปราศจากหินและ
การที่มาก่อสร้างสิ่งนี้ในบริเวณนี้ด้วยเหตุผลใด ? นักโบราณคดียังไม่มีคำตอบ

หลังจากนั้นต่อมา 4,000 ปี บริเวณนั้นถูกทิ้งให้รกร้าง นักโบราณคดีไม่แน่ใจนัก
ว่าเป็นความตั้งใจของผู้คนที่นั่นหรือไม่ ตลอดเวลา 1,000 ปี หลักฐานที่บันทึก
อย่างชัดแจ้งนั้น เราแปลความหมายผิดหรือ

จึงเกิดเงื่อนงำจากหินเพียงถูกสร้างเป็นอนุสาวรีย์ แต่เราตีความหมายเป็นเรื่อง
ดาราศาสตร์ ต้องพิจารณาด้วยความรอบคอบยิ่งขึ้น ทางทฤษฏีกลุ่มหินเหล่านั้น
นำมาเทียบคำนวณทาง ดาราศาสตร์ด้วยคอมพิวเตอร์ก็มีความถูกต้องตรงกัน
ไม่มีข้อผิด แต่นักโบราณคดีน้อยคนที่จะยอมรับเหตุผลดังกล่าวได้

นักโบราณคดีค้นหลักฐานใหม่ เป็นที่ประหารนักโทษโบราณ

จากการสำรวจ วิเคราะห์ซากโครงกระดูกหัวขาด (4.10.4 Anglo-Saxon man)
แท้จริงแล้ว หินจำนวนมากของ Stonehenge เกิดขึ้นช่วง ก่อน 1500 B.C. บางที
อาจจะมีการก่อสร้างเพิ่มเติมครั้งสุดท้ายเมื่อ ศตวรรษที่ 19

เพราะไม่ว่าด้วยเหตุใด เป็นช่วงที่หยุดการประกอบพิธีกรรมไปแล้ว ซึ่งทำให้นัก
โบราณคดีไม่พบร่องรอยแสดง ความเป็นอนุสาวรีย์ Stonehenge ไม่มีสิ่งปกคลุม
สามารถจะบ่งบอกระยะเวลาของสิ่งก่อสร้างได้ เช่น สถานที่โบราณอื่นๆ โดยเฉพาะ
อย่างยิ่งไม่เคยมีเรื่องราว หรือแม้แต่นิทานเกี่ยวข้องกับกษัตริย์เลย แม้เวลานี้ยัง
มีความเห็นเป็นอนุสาวรีย์ก็ตาม

References:

Archeologist : Mike Pitts
Tiverton and Mid Devon Astronomy Society UK.
Thirteen/WNET New York - Educational Broadcasting Corporation
Canterbury Archaeological Trus