บริเวณแหล่งเกิดคลื่นความร้อน

แม้ว่าคลื่นความร้อน สามารถเกิดขึ้นได้ไม่ว่าที่ใดก็ตาม สิ่งที่น่าสังเกตคือ มักเกิด
ขึ้นบริเวณสถานที่ ที่มีความร้อนปกติ ดังประวัติศาสตร์ที่ผ่านมา เช่นที่ Phoenix
และ Arizona ในสหรัฐอเมริกา หรือ New Delhi ในอินเดีย ทั้งหมดเป็นเหตุการณ์
ร้ายแรง

แต่บริเวณร้อนสุดของโลก เช่น El Azibya (ลิเบีย) Death valley (อเมริกาเหนือ) หรือ Tirat Tsvi (อิสราเอล) Cloncurry (ออสเตรเลีย) และ Seville (สเปน) ซึ่ง
เป็นพื้นที่ 5 อันดับร้อนสุดของโลก มีอุณหภูมิสูงถึง 122-136°F ยังไม่มีรายงาน
การเกิดคลื่นความร้อนอย่างเป็นทางการ

อย่างไรก็ตาม ความร้อนของอากาศอย่างเดียว ไม่อาจทำให้เกิดคลื่นความร้อนได้
จากข้อมูลเท่าที่สังเกตได้ในขณะนี้ จะต้องมีองค์ประกอบกัน ระหว่างความร้อนและ
ความชื้น เพราะทั้งสองเป็นสิ่งคือต้นเหตุ การทำลายความเย็นให้ลดลง

Death Valley ในประเทศสหรัฐอเมริกา

Death Map (แผนผังอัตราการเสียชีวิต)
โดย BioMed Central's International Journal of Health Geographics แสดงอัตราเสียชีวิต
จากความร้อนและความแห้งแล้งถึง 19.6% ซึ่งนับว่าสูงว่าการเสียชีวิตจากภัยธรรมชาติอื่นๆ

ความหายนะที่เกิดขึ้น จากคลื่นความร้อน

ความคิดทั่วไป การเกิดพายุเฮอริเคนและอุทกภัย คงน่าจะมีผู้เสียชีวิตมากกว่า
กรณีเกิดคลื่นความร้อน เหตุเพราะการเกิดภัยธรรมชาติอื่น มักเป็นข่าวโด่งดัง
ในแง่การทำลายร้างสถานที่สำคัญ เมืองสำคัญ แต่ความเสียหายจากคลื่นความ
ร้อนเป็นเรื่องเสียชีวิตอย่างเดียว จากสาเหตุลมแดด อ่อนเพลียเพราะขาดน้ำเป็น
ข่าวที่ไม่ตื่นเต้น

จากอัตราผู้เสียชีวิตโดยเฉพาะ ในประเทศอเมริกา (ระหว่าง ค.ศ.1992-2001)
มีผู้เสียชีวิตจาก สาเหตุคลื่นความร้อน 2,190 ราย โดยเมื่อเปรียบเทียบกับพายุ
เฮอริเคน มีผู้เสียชีวิต 150 รายและอุทกภัย มีผู้เสียชีวิต 880 ราย

ประเทศออสเตรเลีย มีรายงานที่บันทึกไว้โดย The Bureau of Meteorology
(Australia's national weather) ช่วงปี ค.ศ.1803-1992 มีผู้เสียชีวิตจากสาเหตุ
คลื่นความร้อนโดยตรง ไม่น้อยกว่า 4,287 ราย โดยตัวเลขนี้เป็นการสูญเสียถึง
2 เท่า เมื่อเทียบกับการเกิดพายุเขตร้อน และอุทกภัยในช่วงเวลาเดียวกัน

ค.ศ.2003 หายนะครั้งใหญ่ European heatwave ครอบคลุมพื้นที่หลายประเทศ
มีระยะเวลายาวนาน 9 วัน คร่าชีวิตผู้คนราว 35,000 คน ตัวเลขผู้เสียชีวิตเป็นใน
ประเทศฝรั่งเศส สูงถึง 14,802 ราย ประเทศเยอรมันราว 7,000 ราย ประเทศสเปน
และอิตาลี ราว 4,200 ราย และกว่า 2,000 รายในประเทศอังกฤษ และอื่นๆ

สำหรับล่าสุด ปี ค.ศ. 2010 เกิดในประเทศอินเดีย ได้รับรายงานว่ามีผู้เสียชีวิตราว
80 ราย

European heatwave ครอบคลุมพื้นที่หลายประเทศ

ผลกระทบที่เกิดจาก ความร้อนและคลื่นความร้อน

ปัญหาของผลกระทบในเรื่องนี้ มักเกิดขึ้นกับเด็ก หรือผู้สูงอายุ หรือผู้ป่วยที่มีโรค
ประจำตัว และผู้ที่ต้องทำงานตากตรำกลางแจ้ง และไม่เข้าใจวิธีหลีกเหลี่ยงและ
ไม่มีโอกาศได้รับการแนะนำที่ถูกต้อง มีอาการเกิดขึ้นตามลำดับ ดังนี้

ไหม้แดดหรือผิวเกรียม (Sunburn)
อาการเกิดรอยแดงและปวดแซบปวดร้อน,เหงื่อผุดออกอย่างรุนแรง,มีรอยพอง,
ตัวร้อน,ปวดหัว

ตะคริวแดด (Heat cramps)
อาการ หดเกร็งตัวของกล้ามเนื้อ มีอาการปวดและบังคับไม่ได้ มักเป็นที่น่อง
ต้นขา และไหล่ หรือในช่องท้อง

เพลียแดด (Heat Exhaustion)
อาการกระหายน้ำอย่างมาก,อ่อนแรง,ผิวหนังเย็น,หน้าซีดและเย็นซีด,ชีพจรเต้น
ไม่เป็นจังหวะ, ปวดศีรษะ, มึนงง, กระสับกระส่าย, คลื่นไส้ ,อาเจียน

ลมแดด (Sunstroke/ Heat stroke)
อาการอุณหภูมิร่างการสูงมาก, กระหายน้ำอย่างมาก,ผิวแห้ง, เวียนศีรษะ,
ปวดศีรษะ, อาเจียน และกล้ามเนื้อเกร็ง

เครื่องปรับอากาศเป็นหนทางเดียว ที่จะช่วยมนุษย์ต่อสู้กับ คลื่นความร้อน

ข้อปฎิบัติเพื่อความปลอดภัย เมื่อเกิดคลื่นความร้อน

ตามข้อแนะนำของ The National Oceanic and Atmospheric Administration
(NOAA) เพื่อลดความเสี่ยงต่ออันตราย ดังนี้

ให้ลดปริมาณงาน หรือกิจกรรมที่ทำกลางแจ้ง หรือกิจกรรมที่เหนื่อยง่าย หากมี
ความจำเป็น หลีกเหลี่ยงไม่ได้ ให้ทำภายในร่ม

ให้สวมเสื้อผ้าสีอ่อนเพื่อสะท้อนแสงอาทิตย์ (สีทึบจะดูดแสง) เพื่อรักษาอุณหภูมิ
ของร่างกาย

ให้รับประทานอาหาร ที่เผาผลาญภายในร่างกายน้อย เช่น ประเภทโปรตีนเพราะ
ระบบการเผาผลาญ ในร่างกายจะทำให้สูญเสียน้ำ

เพื่อให้ร่างกายรักษาความเย็น แม้ว่าไม่กระหายน้ำ ควรดื่มน้ำให้มาก (กรณีมี
โรคลมบ้าหมู, โรคหัวใจ,โรคไต โรคตับ หรือ มีข้อจำกัดเกี่ยวกับโภชนาการให้
ขอคำปรึกษาในการบริโภคจากแพทย์) และ ไม่ควรดื่มเครื่องดื่มที่มีส่วนผสม
แอลกอฮอล์ และของเค็มจัด

ให้ใช้เวลาอยู่ในสถานที่มีเครื่องปรับอากาศ เพราะเป็นบริเวณที่ช่วยลดอันตราย
จากความร้อน และอย่าออกไปอยู่ในที่กลางแจ้ง

การปฐมพยาบาลเบื้องต้น สำหรับอาการลมแดด

โอกาสการเกิดขึ้นในประเทศไทยหรือไม่

ยังไม่มีรายงานอย่างเป็นทางการ เรื่องปรากฏการณ์คลื่นความร้อนในประเทศไทย
ด้วยเหตุผลเพราะ ประเทศไทยยังไม่มีการกำหนดเกณฑ์ของ ดัชนีค่าความร้อน
(Heat index) ต่อการพยากรณ์

แต่มีรายงานถึงผู้เสียชีวิต จากโรคลมแดดในประเทศไทย ซึ่งอาจเกิดจากบริเวณ
สะสมความร้อน อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องยากที่จะเกิดคลื่นความร้อน เพราะจะต้อง
ประกอบด้วย ระหว่างความร้อนและความชื้น

แต่ก็มีแนวโน้มเป็นไปได้เช่นกัน ที่จะเกิดขึ้นได้ ถ้าความชื้นจากทะเลจะพัดเข้ามา
ปกคลุมประเทศไทย ในขณะที่อากาศร้อน และบรรยากาศชั้นสูงมีอากาศหยุดนิ่ง
โดยปราศจาก การแผ่มวลอากาศเย็นจากประเทศจีน ลงมาช่วยลดความร้อน

References :

National Weather Service Jackson, KY Weather Forecast Office
The Bureau of Meteorology is Australia's national weather
New Scientist
International Journal of Health Geographics
Extreme Weather